Μετά την Αθωότητα

    

Πριν μια εβδομάδα παρακολούθησα την ταινία Μετά τη Λουτσία και ομολογώ πως ακόμα δυσκολεύομαι να χωνέψω το σκληρό ρεαλισμό της. Ειδικά η σκηνή του τέλους με τον πατέρα να παίρνει στα χέρια του το σώμα του ανήλικου συμμαθητή της κόρης του, που έθεσε σε κίνηση το δράμα και τον πετάει σα σακί από πατάτες στη θάλασσα. Κανένα συναίσθημα, κανένα κοντινό στο πρόσωπο κανένα δάκρυ, λυγμός, κραυγή,  μόνο η μηχανή της βάρκας να σχίζει να κύματα.  Στην ταινία δεν υπήρχε χώρος για Αριστοτελική κάθαρση. Δεν είμαι σίγουρη ότι μπορεί να είναι πια το ζητούμενο σε μια πραγματικότητα που μας έχει ξεπεράσει, που δε προσφέρει κανένα έλεος ή μέτρο.

 

   Το άλλο ανησυχητικό στην ταινία είναι η αποκαθήλωση της αθωότητας των παιδιών. Η κατηγορία παιδί εμφανίζεται στη Δύση τουλάχιστον μαζί με τη συγκρότηση του οικιακού χώρου και την σαφή διαχωρισμό του από το δημόσιο. Από τότε έχε επενδυθεί με στερεότυπα που τη θέλουν συνώνυμο της αγνότητας. Ειδικότερα από το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα η άνοδος του καταναλωτισμού βρήκε στο παιδί το καλύτερο πελάτη του ενώ στις μέρες μας μοιάζει να γινόμαστε όλοι παιδιά, ή τουλάχιστον αυτό δεν είναι το ζητούμενο στις διαφημίσεις για δραπετεύσεις σε εξωτικά νησιά,  τα γκατζετάκια της νέα τεχνολογίας, στις online εικονικές πραγματικότητες. Τα παιδιά έχουν επιθυμίες και δεν έχουν ευθύνες ή τουλάχιστον δεν τους αποδίδονται. Στην τελική σκηνή από το Κεφάλαιο του Γαβρά ο ήρωας κοιτώντας μας μας λέει ότι οι τραπεζίτες είναι σαν τα παιδιά, τους δίνεις αυτό που ζητάνε και τους κρατάς ευχαριστημένους. Το κακό είναι ότι σε έναν μη ελεγχόμενο και αδηφάγο καπιταλισμό ζητάν όλο και περισσότερα. Περισσότερο χρήμα, περισσότερες γυναίκες, περισσότερα παιχνίδια. Μοιάζει ο Homo Ludens να εξορίζει το  Homo Sapiens. Και τα παιδιά/έφηβοι στο Μετά τη Λουτσία παίζουν με τα παιχνίδια της εποχής τους.

 

  Σε οικογένειες που οι γονείς είναι απόντες, (πόσο μάλλον στην οικογένεια της Άλεχάντρα που μετά το θάνατο της μαμάς της, Λουτσία, η κόρη μοιάζει να είναι εκείνη που φροντίζει τον πατέρα που τα έχει παρατήσει όλα και έχιε παραιτηθεί στον πόνο του), οι δάσκαλοι είναι το ίδιο απόντες, αποφεύγοντας τις ευθύνες μέσα από μια τυπολατρία που λατρεύει τα ιατρικά τεστ διάγνωσης χρήσης ναρκωτικών αλλά  δε βλέπουν τι γίνεται στις τουαλέτες και στις αίθουσες διδασκαλία, τα παιδιά παίζουν του μεγάλους, σνιφάρουν ναρκωτικά, κάνουν τζακούζι στα εξοχικά και σεξ χωρίς συναίσθημα και το βιντεοσκοπούν για να το μοιραστούν στα social media. Αυτό δεν κάνει και μια ολόκληρη κοινωνία του φαίνεσθαι, μοιράζεται στα μέσα κοιννωική δικτύωσης αλλά δε μοιράζεται με το διπλανό της, με το γείτονα, με το παιδί της. Και έτσι η Αλεχάντρα που μέσα σε μια στιγμή ιδιωτική που έγινε δημόσια, μέσα από το πέρασμα της παιδικότητας από ιδιωτική αξία σε καταναλωτικό αγαθό, της μεταμόρφωσης του σώματος σε άυλο ψηφιακό σημείο μετατρέπεται και η ίδια σε μη άτομο, σε υποδοχέα λεκτικής και γραπτής βίας, εκβιασμών και σπέρματος. Τα παιδιά δεν την αποκλείουν από την παρέα τους αλλά της τοποθετούν στο κέντρο της ως τρόπαιο της εξουσίας τους, της συνενοχής τους και της συνοχής τους ως ομάδας. Και εκείνη το δέχεται σιγά σιγά χωρίς να αντιστέκεται, αφού δεν έχει να στραφεί σε κανένα. Ακόμη και η απόδρασή της καταλήγει σε μια φυλακή: στο έρημο κρεβάτι ενός άδειου σπιτιού που κάποτε φιλοξενούσε μια οικογένεια, την οικογένειά της.

 

   Και όταν το μυστικό της παρέας αποκαλύπτεται στον πατέρα, στο σχολείο, στην αστυνομία όλοι μοιάζουν αμήχανοι, όπως ήταν και το στήσιμο των κάδρων στην ταινία, μακρινά και αποστασιοποιημένα, χωρίς κίνηση, παγωμένα, να αποδώσουν δικαιοσύνη, ευθύνες να ψάξουν να βρουν τα αίτια. Και έτσι καταλήγουμε  στη διαιώνιση της βίας ως λύσης, ως τέλους χωρίς κάθαρση και έλεος. Δεν ξέρω γιατί αυτή η τελική σκηνή δε λέει να φύγει από τις σκέψη μου. Ίσως αυτή η έλλειψη αισθήματος σε αυτή την πράξη αυτοδικίας  που υπογραμμίζει το βαθμό της οικειοποίησης της βίας ως μέσου τιμωρίας και δικαίωσης που ξαφνικά δε φαντάζει τόσο μακρινή είναι που στοιχειώνει το μυαλό μου.

 

 

 

http://sauco.ru/?first

 

THE MASTER-Λίγες σκέψεις

Η σκηνή που μου έχει καρφωθεί στο μυαλό είναι ο Freddie Quell να τρέχει στα decolorated χωράφια, όπου πριν λίγο  ξερίζωνε λάχανα και έφτιαχνε παράνομο αλκοόλ. Ο Freddie να τρέχει, όπως έτρεχε σε όλη του τη ζωή.

Quell, αν τα ονόματα διατηρούν λίγη από τη μαγική δύναμη των τοτέμ το επίθετο του Freddie ίσως είναι το κλειδί. Καταβάλλω, δαμάζω, καταπνίγω.

Καταβάλλω= Ο Freddie είναι καταβεβλημένος από την αρχή. Ο πατέρας αλκοολικός και η μάνα με ψυχωτικές τάσεις στο ψυχιατρείο , τις οποίες ίσως τις κληρονόμησε και ο ίδιος. Το σήμα του μοιάζει να λυγίζει από βάρη και τις επιθυμίες που τον κατατρώνε αλλά δε τον χορταίνουν. Ο  Freddie  μας συστήνεται τρώγοντας αχόρταγα μακριά α΄πό του υπόλοιπους ναύτες. Το σεξ με τη γυναίκα από άμμο δεν καταλήγει πουθενά και εκείνος τελειώνει αυνανιζόμενος στα κύματα.

Δαμάζω= Ο Freddie δε δαμάζει τις επιθυμίες του. Μόνο το ποτό το κάνει γι'αυτό. Τότε δε γίνεται μόνο ορατός στους άλλους αλλά και αναγκαίος. Ελέγχει τον πόθο τους για παρηγορία.
Και  είναι και ο Master που δαμάζει τις επιθυμίες του  Freddie  ή μάλλον νομιμοποιεί όσες θέλει ο ίδιος να χρησιμοποιήσει και του είναι απαραίτητες, το ποτό, τα ζωώδη ένστικτα, 'είσαι σαν ένα ζώο' του λέει για να τον μειώσει, να τον θέσει σε αντίστιξη από τον ίδιο.

Καταπνίγω-= The Master θέλει να καταπνίξει αυτή τη ζωώδη συμπεριφορά του Freddie, να τον βάλει σε ένα σύστημα, στο δικό του σύστημα, στη δική τυο αγάπη, γιατί ο θεός είναι Αγάπη και μας πλάθει κατ'εικόναν του. Και ο Master θέλει να πλάσει τον  Freddie  για να τον αγαπήσει. Όπως λέει ο Μπάρτ, 'η δομή του άλλου (γιατί ο άλλος έχει πάντα τη δική του δομή ζωής, τη οποίας  εγώ δεν αποτελών μέρος), έχει κάτι το φαιδρό' . Όταν ο  Master βλέπει τον Freddie στη δομή του γοητεύεται. Όταν ο  Master βλέπει τον Freddie στη δομή του, αποστρέφει το βλέμα του από τον πόθο και θέλει να τον καταπνίξει εντάσσοντας τον στην δική του δομή.

Έτσι ο Freddie is quelled αφού βρίσκει ένα σπίτι, μια οικογένεια,  βρίσκει the CAUSE.

Και οι άλλοι απόστολοι τι βρίσκουν; Η Αμερική βγαίνει από το τραύμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και μπαίνει στην τρέλλα του Ψυχρού Πολέμου. Σε λίγο θ'αρχίσουν οι φήμες για τη βόμβα της άλλης πλευράς, ο εφιάλτης των πυρηνικών, τα καταφύγια και το κυνήγι των μαγισσών του Μακαρθισμού. Όλοι χρειάζονται τα καταπραυντικά λόγια του Master. Θυμήσου και οι αρρώστιες, θα φύγουν, θυμήσου και ο πόνος θα ηρεμήσει, θυμήσου και θα θεραπευτείς. Θεραπεία και τηλεόραση. Θεραπεία ως θέαμα, ο Freddie χτυπά το κεφάλι του στον τοίχο μπροστά στους οπαδούς/πιστούς του Master. Τηλεόραση ως θεραπεία. ΄Το θέαμα αγαπάει το παρόν όχι τη μνήμη. Όταν το θυμήσου αντικαθίσταται από το φαντάσου αρχίζουν οι ρωγμές.

Η φαντασία εμπνεύει μικρούς δημιουργούς. Και ο Freddie τι φαντάζεται πάνω στη μηχανή; Το κορίτσι που τον περίμενε στο παράθυρο για ν'αγαπηθούν, όταν τον πήρε η θάλασσα.

"Oh, thrice romantic Master, don't you want to stroll with your beloved by day under the cherries bursting into bloom, and int he evenings listen to Schubert's music?(The Master and Margarita, Μ. Bulgakov ch 32)

Όταν συναντηθούν τίποτα δε είναι το ίδιο. Ο Master έχει γίνει Donn και ακόμα και οι απειλές για την αιώνια εκδικηση μοιάζουν να βγαίνουν από το στόμα μιας παρατημένης, ζηλιάρας ερωμένης.

Ο  Freddie  συμβιβάζεται με το Quell λίγες στιγμές, μέσα από τις επιθυμίες μικρές και ταπεινές, σε δωμάτια ξενοδοχείων και σε βρώμικα σεντόνια, ή ακόμα ακόμα στη παραλία δίπλα στη γυναίκα από άμμο με τα μεγάλα βυζιά να προσμένουν τον πόθο του.

Για τους εραστές

Το πλοίο έσβησε στην οθόνη
Τα φώτα άναψαν
Οι κυνηγοί των ψευδαισθήσεων κινήθηκαν στην έξοδο
Η άδεια αίθουσα σκοτείνιασε
Μείναμε εσύ και 'γω
Καθόσουν στην άλλη άκρη της αίθουσας
Δε σ' έβλεπα

Ένιωθα μονάχα την παρουσία σου
Παρεμβαλλόσουν στα όνειρό μου
-Θα σε κόψω στο μοντάζ
-Μπορείς;
Ήρθες δίπλα μου
-Πάμε!
Μια δεσμίδα φωτός έπεσε πάνω μας
Εξαϋλωθήκαμε